Η Ιδρύτρια Χάρις Κατάκη

Η Ιδρύτρια Χάρις Κατάκη2019-02-08T15:57:22+00:00

Η Χάρις

Η επαγγελματική μου πορεία ως ψυχολόγου, με όλους τους τρόπους που εκφράστηκε (θεραπεία, έρευνα, διδασκαλία κ.ά.), συνδέεται με οικογενειακές καταβολές και ταυτίσεις. Ο πατέρας μου ήταν γιατρός και η γιαγιά μου δασκάλα στα δεκαεφτά της. Η προσωπική μου πορεία έχει υφανθεί στον καμβά της πορείας των γυναικών της εποχής και του τόπου μας. Ο συνδυασμός της προσωπικής ανέλιξης με τη δημιουργία οικογένειας υπήρξε επίπονος, γιατί οι επαγγελματικές μου δραστηριότητες συμβάδιζαν με τις προτεραιότητες που επέβαλε ο ρόλος μου ως μητέρας και συντρόφου ενός επιστήμονα με παράλληλους στόχους. Παντρεύτηκα στα είκοσι ένα μου χρόνια, έκανα δύο παιδιά και σήμερα έχω πέντε εγγόνια.

Ξεκίνησα τις πανεπιστημιακές μου σπουδές στη Γερμανία, τις ολοκλήρωσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και έκανα τη διδακτορική μου διατριβή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, παράλληλα με την ειδίκευσή μου ως ψυχοθεραπεύτριας στο Αθηναϊκό Κέντρο Μελέτης του Ανθρώπου. Οι δάσκαλοί μου, Γιώργος και Βάσω Βασιλείου, σφράγισαν ανεξίτηλα την προσωπική, οικογενειακή και επαγγελματική μου πορεία.

Η συστημική θεώρηση, με την οποία ήρθα σε επαφή ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ΄60 -μια ολιστική οπτική της ζωής και της γνώσης-, με εξόπλισε με ένα ανεκτίμητο εργαλείο. Είναι σαν να έχουμε εμφυτέψει στο μυαλό μας έναν ευρυγώνιο φακό, που επιτρέπει να βλέπουμε ολόκληρη την εικόνα όταν ψάχνουμε απαντήσεις για το ποιοι είμαστε, τι συνέβαλε ώστε να ακολουθήσουμε αυτήν την πορεία και αυτές τις επιλογές.

Στις αρχές της δεκαετίας του ογδόντα, ιδρύσαμε, με μια ομάδα συναδέλφων που είχαν εκπαιδευτεί κοντά μου, το Εργαστήριο Διερεύνησης Ανθρώπινων Σχέσεων. Το Εργαστήριο είναι ένας πολύπλευρος και πολυπρόσωπος οργανισμός ο οποίος διευρύνεται και διευρύνει συνεχώς τους προσανατολισμούς και τις δραστηριότητές του. Εδώ και είκοσι χρόνια, με τους συνεργάτες μου, τους εκπαιδευόμενους και τους θεραπευόμενους, αγωνιζόμαστε συλλογικά για την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, που γκρεμίζει εσωτερικά και διαπροσωπικά τείχη, διευρύνει τους προσωπικούς και επαγγελματικούς ορίζοντες και προωθεί την υγεία και τη δημιουργική συνύπαρξη.

Όσο για τη συγγραφική και την εκδοτική μου ενασχόληση, κι αυτή φαίνεται να έχει τις ρίζες της σε παιδικά βιώματα. Η μητέρα μου συχνά μου έλεγε ιστορίες που είχαν ψυχολογικό υπόβαθρο. Προς το τέλος της ζωής της έγραψε την ιστορία της οικογένειάς μας, έβαλε να της δακτυλογραφήσουν το κείμενο και το μοίρασε στα παιδιά και στα εγγόνια της. Σαν να ήθελε να μας κρατήσει σε επαφή με το παρελθόν, για να βρίσκουμε πιο εύκολα το δρόμο μας.

Τα βιβλία που έγραψα εγώ και όσα άλλα περιλήφθηκαν στη σειρά «Ανθρώπινα Συστήματα», που το Εργαστήριο εκδίδει σε συνεργασία με μεγάλους εκδοτικούς οίκους, απευθύνονται τόσο στους επαγγελματίες του χώρου της ψυχικής υγείας όσο και στο ευρύ κοινό, στους ανθρώπους που προσπαθούν να συντονιστούν με την εποχή τους, για να μπορέσουν να βρουν το βηματισμό τους πάνω στην κινούμενη άμμο της σύγχρονης εμπειρίας.

Η Επιστημονική μου θεώρηση…

Οι ολιστικές επιστημονικές θεωρήσεις που αναζήτησα έδωσαν διέξοδο στην ανάγκη μου να παρατηρώ πολύπλοκα μοτίβα σκέψης, συναισθημάτων, πράξεων και συμπεριφοράς. Η ενοποιητική οπτική μέσα από την οποία έβλεπα πάντα τον κόσμο εκπορεύεται από την πεποίθηση ότι ανάμεσα στον ακατάσχετο σχετικισμό και στην άκαμπτη αδιαλλαξία υπάρχει ένας απέραντος χώρος που επιτρέπει την ανάπτυξη συνθετικών ολιστικών εννοιών, αρχών, συναισθηματικών αποχρώσεων, επικοινωνιακών διαδρομών. 

Οι θεωρητικές μου αναζητήσεις αλλά κυρίως η θεραπευτική εμπειρία με έχουν πείσει ότι η ευελιξία που προσφέρει ένα συνθετικό πλαίσιο αναφοράς είναι δυνατόν να συνυπάρχει με την απαραίτητη οριοθέτηση ανάμεσα σε αυτοτελή γνωστικά πεδία.
Η πολυμορφία σε ό,τι αφορά τις προσωπικές και συλλογικές κατασκευές και ορατές συμπεριφορές, η ποικιλία των εναλλακτικών οπτικών και τρόπων αντιμετώπισης της ζωής, με έμαθε ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να βλέπεις πιο βαθιά, πιο καθαρά και πιο μακριά είναι να παρατηρείς τα επιμέρους ερεθίσματα που δέχεσαι μέσα από έναν ευρυγώνιο φακό που σου επιτρέπει να συνδέεις και να συνθέτεις τις πληροφορίες που ανταλλάσσονται.
Κάτω από τις συνθήκες που δημιουργήθηκαν στις σύγχρονες κοινωνίες έχουμε ανάγκη από ένα ευρύ και ευέλικτο πλαίσιο μέσα στο οποίο να εντάξουμε και να συνθέσουμε τη γνώση και την εμπειρία μας. Μια συνθετική οπτική που ξεπερνάει δυϊσμούς και εξυπηρετεί την ανάγκη για διευρυμένα θεωρητικά πλαίσια αναφοράς επιτρέπει την ένταξη των επιμέρους αιτημάτων και  παρεμβάσεων σε ένα ευρύ και ευέλικτο πλαίσιο.
Αυτή την ολιστική οπτική της ζωής και της γνώσης μού την προσέφερε η συστημική επιστημολογία  η οποία προσφέρει ένα συνθετικό πλαίσιο αναφοράς μέσα στο οποίο μπορούν να ενταχθούν και να οργανωθούν τα επιμέρους στοιχεία της ολότητας. Η ενοποιητική αυτή θεώρηση της ζωής και της γνώσης αντιμετωπίζει την πολυμορφία και την πολυπλοκότητα της ζωής και της γνώσης με την ανάπτυξη εννοιών και αρχών που συμβάλουν στην οργάνωσή της, με εξόπλισε με ένα ανεκτίμητο εργαλείο.
Σε μια εποχή που τα αδιέξοδα του πλανήτη έχουν πια συνδεθεί με τις δικές μας προσωπικές και συλλογικές επιλογές, όλα τα διλήμματα, όλες οι διχογνωμίες, όλες οι αντιφατικές αντιλήψεις που μας διχάζουν μπορούν να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν όταν είμαστε ανοιχτοί να χτίσουμε γέφυρες, ανάμεσα σε εσωτερικούς, διαπροσωπικούς και επιστημολογικούς διχασμούς.

Από τη θεραπεία στη συγγραφή…

Οι ατελείωτες ώρες που έχω περάσει συνομιλώντας με μεμονωμένα πρόσωπα, με ζευγάρια, με ολόκληρες οικογένειες, μέσα σε θεραπευτικές και συναφείς εκπαιδευτικές ομάδες συσσώρευσαν μέσα μου γνώση και εμπειρία που θέλησα να μοιραστώ με το ευρύ κοινό και με τους συναδέλφους μου.

Στόχος μου ήταν να γράψω βιβλία τα οποία να επικοινωνούν την επιστημονική γνώση που δεν έχει πατρίδα και την εμπειρική γνώση που, επειδή είναι πιο κοντά στην λεγόμενη κουλτούρα, αντλεί χυμούς από την δική μας δεξαμενή, τα διαφοροποιημένα μοτίβα ιδεών, συγκινήσεων και πράξεων.

Από την άμεση επαφή με πολλούς ανθρώπους έβλεπα όλο και πιο ξεκάθαρα ότι οι προσωπικές κατασκευές και οι επιλογές έχουν ένα συλλογικό υπόβαθρο. Θέλησα λοιπόν να μεταφέρω μέσα από την θεραπευτική μου εμπειρία, την πολιτισμική μας ταυτότητα, τα ελληνικά. δηλαδή, μοτίβα σκέψης, συναισθήματος και πράξης. Ήθελα να γράψω βιβλία που να αποπνέουν το άρωμα και την γεύση του τόπου μας.

Τα βιβλία που έγραψα είναι το προϊόν της συνεργασίας μου με πάρα πολλούς ανθρώπους που έμμεσα ή άμεσα συνέβαλαν στο τελικό αποτέλεσμα. Η πορεία που διένυσα με τους μαθητές, τους συνεργάτες μου και τους θεραπευόμενούς μας, έχει συνδέσει άρρηκτα τη δική τους ζωή με την προσωπική, επιστημονική και επαγγελματική μου εξέλιξη.

Μήνυμα από την Χάρις

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΟΥ